ดร.จิรวัฒน์ สนิทชน คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น (มข.) เปิดเผยว่า มข.จัดทำ โครงการอนุรักษ์และปรับปรุงพันธุ์ข้าวพื้นเมือง ขึ้น 2 โครงการคือ โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมข้าวพื้นเมือง และ โครงการคัดเลือกพันธุ์ข้าวในที่ดอนสำหรับระบบปลูกอ้อย-ข้าวไร่ ทั้งนี้ เนื่องจากประเทศไทยเป็นแหล่งที่มีความหลากหลายทางพันธุกรรมของข้าวและเมื่อได้มีการปลูกข้าวติดต่อกันมาเป็นเวลานาน ก็มีการวิวัฒนาการมาเป็นข้าวหลากหลายสายพันธุ์ มีทั้ง ข้าวไร่ ข้าวนาสวนและข้าวขึ้นน้ำ
จากสภาพการปลูกข้าวในปัจจุบัน เกษตรกรภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือ ได้ละทิ้งข้าวพันธุ์พื้นเมืองซึ่งเคยปลูกกันมาหลายชั่วอายุคน หันมาปลูกข้าวนาปีโดยใช้พันธุ์ข้าวอยู่เพียงไม่กี่พันธุ์ อาทิ ขาวดอกมะลิ 105 กข 15 และ กข 6 ซึ่งทั้ง 3 พันธุ์ดังกล่าวล้วนมีฐานทางพันธุกรรม มาจากพันธุ์เดียวกัน ทำให้มีความเสี่ยงต่อการเกิดความเสียหายจากโรคและแมลงศัตรู ทำให้มีการใช้สารเคมีในการผลิตมากขึ้น ความหลากหลายทางพันธุกรรมข้าวก็เริ่มลดลง จึงได้จัดทำโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมข้าวพื้นเมืองขึ้นมา โดยการเก็บรวบรวมข้าวไร่และข้าวนาสวนพันธุ์พื้นเมืองจากแหล่งปลูกของเกษตรกรตามจังหวัดต่าง ๆ ในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคใต้และภาคกลางเพียงบางส่วน สามารถเก็บรวบรวมเชื้อพันธุกรรมข้าวทั้งข้าวไร่และข้าวนาสวน ได้มากกว่า 600 พันธุ์ นำข้าวไร่มาปลูกขยายพันธุ์ในแปลงทดลองหมวดพืชไร่คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ส่วนข้าวนาสวนได้ปลูกในแปลงทดลองที่บ้านอัมพวัน อ.เมือง จ.ขอนแก่น โดยปลูกเปรียบเทียบผลผลิตในสภาพท้องที่ต่าง ๆ เพื่อให้ได้ข้อมูลการปรับตัวและความเหมาะสมกับท้องที่ รวมทั้งทดสอบคุณสมบัติพิเศษของพันธุ์ คัดเลือกพันธุ์ให้บริสุทธิ์ จัดเก็บรวบรวม บันทึกข้อมูลลักษณะทางสัณฐานวิทยาและลักษณะทางพันธุกรรมของข้าวแต่ละพันธุ์ สกัดดีเอ็นเอ ศึกษาลายพิมพ์ดีเอ็นเอ จัดทำเอกลักษณ์ของพันธุ์ สร้างธนาคารเชื้อพันธุกรรมเพื่อการอนุรักษ์เชื้อพันธุกรรมข้าวของไทย และศึกษาการใช้ประโยชน์จากข้าวพื้นเมืองแต่ละพันธุ์ที่มีคุณลักษณะพิเศษที่แตกต่างกัน เช่น ความหอม ความนุ่ม คุณค่าทางเภสัช คุณค่าทางโภชนาการ เพื่อนำไปทำเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เป็นประโยชน์ในการส่งเสริมการใช้พันธุ์และงานด้านการปรับปรุงพันธุ์ต่อไปใน อนาคต
จากสภาพการปลูกข้าวในปัจจุบัน เกษตรกรภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือ ได้ละทิ้งข้าวพันธุ์พื้นเมืองซึ่งเคยปลูกกันมาหลายชั่วอายุคน หันมาปลูกข้าวนาปีโดยใช้พันธุ์ข้าวอยู่เพียงไม่กี่พันธุ์ อาทิ ขาวดอกมะลิ 105 กข 15 และ กข 6 ซึ่งทั้ง 3 พันธุ์ดังกล่าวล้วนมีฐานทางพันธุกรรม มาจากพันธุ์เดียวกัน ทำให้มีความเสี่ยงต่อการเกิดความเสียหายจากโรคและแมลงศัตรู ทำให้มีการใช้สารเคมีในการผลิตมากขึ้น ความหลากหลายทางพันธุกรรมข้าวก็เริ่มลดลง จึงได้จัดทำโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมข้าวพื้นเมืองขึ้นมา โดยการเก็บรวบรวมข้าวไร่และข้าวนาสวนพันธุ์พื้นเมืองจากแหล่งปลูกของเกษตรกรตามจังหวัดต่าง ๆ ในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคใต้และภาคกลางเพียงบางส่วน สามารถเก็บรวบรวมเชื้อพันธุกรรมข้าวทั้งข้าวไร่และข้าวนาสวน ได้มากกว่า 600 พันธุ์ นำข้าวไร่มาปลูกขยายพันธุ์ในแปลงทดลองหมวดพืชไร่คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ส่วนข้าวนาสวนได้ปลูกในแปลงทดลองที่บ้านอัมพวัน อ.เมือง จ.ขอนแก่น โดยปลูกเปรียบเทียบผลผลิตในสภาพท้องที่ต่าง ๆ เพื่อให้ได้ข้อมูลการปรับตัวและความเหมาะสมกับท้องที่ รวมทั้งทดสอบคุณสมบัติพิเศษของพันธุ์ คัดเลือกพันธุ์ให้บริสุทธิ์ จัดเก็บรวบรวม บันทึกข้อมูลลักษณะทางสัณฐานวิทยาและลักษณะทางพันธุกรรมของข้าวแต่ละพันธุ์ สกัดดีเอ็นเอ ศึกษาลายพิมพ์ดีเอ็นเอ จัดทำเอกลักษณ์ของพันธุ์ สร้างธนาคารเชื้อพันธุกรรมเพื่อการอนุรักษ์เชื้อพันธุกรรมข้าวของไทย และศึกษาการใช้ประโยชน์จากข้าวพื้นเมืองแต่ละพันธุ์ที่มีคุณลักษณะพิเศษที่แตกต่างกัน เช่น ความหอม ความนุ่ม คุณค่าทางเภสัช คุณค่าทางโภชนาการ เพื่อนำไปทำเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เป็นประโยชน์ในการส่งเสริมการใช้พันธุ์และงานด้านการปรับปรุงพันธุ์ต่อไปใน อนาคต
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น